Ponad 830 osób padło w ubiegłym roku ofiarą oszustw metodą „na wnuczka”, „na policjanta” i podobnych przestępstw w Małopolsce. Łączne straty wyniosły około 21,6 mln zł. W odpowiedzi na rosnącą skalę zagrożenia rusza druga edycja kampanii „Ustal z Babcią hasło”, w którą zaangażowało się już 246 szkół z regionu. Jej celem jest zwiększenie bezpieczeństwa seniorów, szczególnie w obliczu nowych metod oszustw wykorzystujących sztuczną inteligencję.

„Ustal z Babcią hasło”. W Małopolsce rusza druga edycja kampanii
W Małopolskim Urzędzie Wojewódzkim w Krakowie odbył się briefing prasowy inaugurujący drugą edycję kampanii społecznej „Ustal z Babcią hasło”. Inicjatywa ma zwiększać świadomość zagrożeń związanych z oszustwami telefonicznymi i internetowymi, w tym coraz większymi możliwościami wykorzystywania sztucznej inteligencji do podszywania się pod inne osoby.
W spotkaniu uczestniczyli I wicewojewoda małopolska Elżbieta Achinger, będąca inicjatorką kampanii, I małopolski wicekurator oświaty Artur Pasek oraz I zastępca komendanta wojewódzkiego Policji w Krakowie insp. Maciej Kubiak.
Organizatorzy zwracają uwagę, że rozwój nowych technologii umożliwia przestępcom coraz bardziej wiarygodne naśladowanie głosu, a nawet wizerunku innych osób. W rezultacie seniorzy mogą otrzymywać telefony lub wiadomości od oszustów podszywających się pod członków ich rodzin.
– Niestety możliwości fałszowania naszych wypowiedzi, naszego głosu, nawet i naszego wizerunku są w tej chwili coraz większe. Sztuczna inteligencja w tym zakresie bardzo intensywnie działa. Nasze działanie musi pójść ku temu, żeby zapobiegać tego typu fałszerstwom – podkreśliła wicewojewoda Elżbieta Achinger.
Ponad 830 pokrzywdzonych i milionowe straty
Dane Komendy Wojewódzkiej Policji w Krakowie wskazują na wzrost liczby oszustw popełnianych tzw. metodami na legendę, czyli m.in. „na wnuczka”, „na policjanta” czy „na prokuratora”.
W 2025 roku w Małopolsce ofiarą tego rodzaju przestępstw padło ponad 830 osób – niemal dwukrotnie więcej niż w 2024 roku. Łączna wartość poniesionych strat wyniosła około 21,6 mln zł.
Policja od lat prowadzi działania profilaktyczne skierowane do osób starszych. Tylko w 2025 roku funkcjonariusze małopolskiego garnizonu uczestniczyli w ponad 1400 spotkaniach dotyczących bezpieczeństwa seniorów. Wzięło w nich udział łącznie blisko 34 tys. osób.
Jedno rodzinne hasło może pomóc rozpoznać oszusta
Podstawowym założeniem kampanii „Ustal z Babcią hasło” jest zachęcanie rodzin do ustalenia wspólnego, poufnego hasła bezpieczeństwa. Może to być pojedyncze słowo lub krótkie zdanie, znane wyłącznie najbliższym.
Takie rozwiązanie ma pomóc w weryfikacji tożsamości rozmówcy w sytuacji, gdy ktoś telefonicznie podaje się za członka rodziny, zwłaszcza gdy próbuje wyłudzić pieniądze lub nakłonić seniora do podjęcia natychmiastowych działań.
W przypadku podejrzanego połączenia osoba starsza może poprosić rozmówcę o podanie ustalonego wcześniej hasła. Jeśli go nie zna, może to świadczyć o próbie oszustwa. Niezależnie od odpowiedzi najbezpieczniej zakończyć podejrzaną rozmowę i samodzielnie skontaktować się z bliską osobą, korzystając ze znanego wcześniej numeru telefonu.
Kampania skierowana jest przede wszystkim do uczniów szkół podstawowych i ponadpodstawowych, którzy mają przekazywać zdobytą wiedzę starszym członkom swoich rodzin.
Do akcji dołączyło już 246 małopolskich szkół
Druga edycja przedsięwzięcia cieszy się znacznie większym zainteresowaniem niż pierwsza. W ubiegłorocznej odsłonie uczestniczyło 49 publicznych i niepublicznych placówek oświatowych. Do tegorocznej edycji zgłosiło się już 246 szkół z całej Małopolski.
Każda uczestnicząca placówka wyznaczyła koordynatora odpowiedzialnego za prowadzenie działań w ramach kampanii. Nauczyciele otrzymają materiały edukacyjne, a także możliwość udziału w szkoleniu przygotowanym przez Komendę Wojewódzką Policji w Krakowie. Jego tematyka obejmie cyberbezpieczeństwo, zagrożenia wynikające z rozwoju sztucznej inteligencji oraz sposoby edukowania młodzieży w tym zakresie.
Przez cały rok szkolny placówki będą zdobywać punkty za realizację poszczególnych inicjatyw. Oceniane będą m.in.:
lekcje wychowawcze poświęcone rodzinnemu hasłu bezpieczeństwa,
wizyty uczniów w Dziennych Domach Seniora i Klubach Seniora,
wydarzenia organizowane wspólnie z Policją,
działania edukacyjne prowadzone na terenie szkół,
publikacje dotyczące kampanii w mediach społecznościowych.
Wybrane placówki zostaną również zaproszone do udziału w trzech specjalnych lekcjach poświęconych bezpieczeństwu w internecie, prowadzonych przez funkcjonariuszy Komendy Wojewódzkiej Policji w Krakowie.
Wszystkie szkoły uczestniczące w przedsięwzięciu mają zostać uwzględnione na specjalnej mapie zwycięzców, która zostanie opublikowana na stronie internetowej Kuratorium Oświaty w Krakowie.
Jak zaznaczył I małopolski wicekurator oświaty Artur Pasek, kampania ma również stanowić formę wyzwania między szkołami, zachęcając uczniów do kreatywnego podejścia do edukacji w zakresie cyberbezpieczeństwa.
– Istotą tego projektu jest podjęcie jak największej gamy działań w zakresie cyberbezpieczeństwa. Regulamin jest tak skonstruowany, że najlepiej wypadną te szkoły, które będą najbardziej kreatywne – wyjaśnił.
Inicjatorką akcji jest I wicewojewoda małopolska Elżbieta Achinger. Kampania powstała jako odpowiedź na ogólnopolską inicjatywę „Rodzinne hasło”, przygotowaną przez Departament Polityki Senioralnej Kancelarii Prezesa Rady Ministrów.
Organizatorzy liczą, że zaangażowanie młodego pokolenia pozwoli dotrzeć z informacjami o zagrożeniach do większej liczby seniorów. Wspólne ustalenie hasła ma być jednym z prostych sposobów zwiększania bezpieczeństwa osób starszych, szczególnie w sytuacjach, gdy przestępcy próbują wykorzystać zaufanie do najbliższych.
Byłeś świadkiem? Daj nam znać!
Widziałeś coś ważnego? Masz zdjęcia albo film? Opisz krótko, co się stało, zostaw kontakt i wyślij materiały na redakcja@gazetawielicka.pl. Wybrane zgłoszenia opublikujemy na gazetawielicka.pl.

























