Plan ogólny, czyli najważniejszy akt planowania przestrzennego, gminy Wieliczka po półtorej roku od składania wniosków przez mieszkańców nadal jest w bliżej nieokreślonej fazie początkowej. Próby kontaktu ze strony mieszkańców oraz osób bezpośrednio składających wnioski do aktu zagospodarowania przestrzennego z urzędem miasta i gminy Wieliczka oraz z wydzialem planowania są, nie da się tego inaczej określić, zbywane przez te organy. Wymijające informacje, uzyskiwane na drodze wniosków o uzyskanie informacji publicznej, po tygodniach oczekiwania dostają odpowiedzi o „trwających pracach” lub „braku wpłynięcia wniosku, o który pytano”.
Przypomnijmy, o co wnioskują mieszkańcy?
Przede wszystkim, że zdecydowanym sprzeciwem mieszkańców spotykają się wszechobecne inwestycje deweloperskie. Gmina miejsko-wiejska Wieliczka, w przeciągu ostatnich dwudziestu lat bezpowrotnie utraciła swój sielski, małomiasteczkowy charakter i stała się mekką deweloperów.
Brak regulacji dotyczących wielorodzinnej zabudowy szeregowej oraz kilkupiętrowych bloków doprowadził do absurdu. Bogucice, Czarnochowice, Krzyszkowice, dzielnice typowo wiejskich wąskich dróg, często zbyt wąskich by minęły się spokojnie dwa samochody i bez chodników, pozbawione szkół czy placówek medycznych, nie wspominając o instytucjach kultury czy rozrywki, z infrastrukturą przystosowaną na kilkaset mieszkańców, stały się betonowymi osiedlami z wzmożonym ruchem samochodowym i zapotrzebowaniem na usługi publiczne, którego gmina nie jest wstanie zaspokoić. Niestety, krótkowzroczność władz Wieliczki z początku lat 2000, które uchwaliły studium, nastawienie na maksymalny zysk deweloperów pozbawionych kontroli i bezmyślność albo nierealne oczekiwania kupujących mieszkania w wielickiej „nowej zabudowie” zostawiły Wieliczkę skrajnie nieprzyjaznym do życia miejscem. Na przestrzeni tych dwudziestu lat zadowolenie z życia w Wieliczce spadło na przysłowiowe łeb i szyję.
Nierozłącznie związana z wszechobecną betonozą jest dramatyczna sytuacja terenów zielonych w Wieliczce. Jako historycznie wiejska okolica, gmina cierpi na krótkowzroczne przeświadczenie, że zieleni tu nie zabraknie, bo przecież gdzieś tam jest pole. Niestety, tempo wyprzedawania działek porolnych pod zabudowę przekracza wszelkie oczekiwania i naprawdę trudno już jest taki pogląd obronić. Nie mamy czym oddychać, jakość powietrza jest dramatyczna, a drzew wciąż ubywa.
Czy władze Wieliczki wyciągnęłaby po dwudziestu latach tej rabunkowej względem terenu gospodarki wnioski? Czy spriorytetyzowano budowę szpitala? Nowych numery usług rozliczanych? Zaprzestano wyprzedaży mienia gminnego? Niestety, nie widać, aby gmina miała inne pomysły na reperowanie budżetu niż sprzedaż deweloperom. Mieszkańcy Wieliczki mają dosyć.
Niebawem przekonamy się, czy mieszkańcy są istotną stroną w procesie planowania przyszłości miasta i gminy Wieliczka, czy też wnioski i konsultacje są w tej gminie jedynie biurokratyczną formalnością, której trzeba dopełnić. Pokazówką, która ma dać mieszkańcom złudne poczucie wpływu i wysłuchania ich racji. Mam nadzieję, że bliższa prawdy jest ta pierwsza opcja.
Patrząc na widok satelitarny Wieliczki na Google Maps można odnieść fałszywe wrażenie, że stan zieleni w naszej gminie nie jest tak tragiczny, jak jest w rzeczywistości. Niestety, mimo, że zdjęcia te pochodzą jedynie sprzed kilku lat, obecnie skalazabetonowania Wieliczki jest znacząco wyższa. Aby zobaczyć aktualniejszy obraz wystarczy odwiedzić portal geoportal.gov lub po prostu rozejrzeć dokoła. Puste działki, niezagospodarowane zielone trawniki czy przerwy w zabudowie, które mieliśmy w okolicy do niedawna, szczelnie zapełniają się betonowymi plombami. W Wieliczce nie buduje się domów, tylko bloki. Poniżej pokażę kilka najbardziej bulwersujących przykładów tej bezmyślności. Za to mieszkań komunalnych Wieliczka ma….230. Na 70 tysięcy mieszkańców, a i to mogą być niedoszacowane liczby zamieszkałych.
Osiedle deweloperskie na środku ogródków działkowych. Oburzająca inwestycja na ulicy Czarnochowskiej, gdzie w otoczeniu ogródków działkowych (w dalszym sąsiedztwie zabudowa jednorodzinna i cmentarz), deweloper postawił gąsienice ponad 20 szeregówek, zabudowując szczelnie działkę. Jak za darmo zrobić sobie „zieleń na osiedlu” i nie stracić przy tym miejsca na działce? A no stawiając je pośród ogródków działkowych, które będą tą zielenią.
Bloki w Czarnochowicach. Mamy swój wielicki Manhattan. Tu już nikt nic nie udaje. To nic, że jesteśmy na wsi. Nie zaokrągla kantów, nie robi daszków. Ty są po prostu wielopiętrowe betonowe bloki okno w okno. Wokół nie ma nic, w końcu jeszcze 30 lat temu pasły tu się krowy.
Teraz tylko zabudowa, absurdalna siatka ulic, długie działki pola a na nich budynki z frontami skierowanym bez ładu i składu na wszystkie strony świata. Brak szkoły. Brak przychodni. Za chwilę nie będzie też żadnej zieleni, bo parku też nie ma.
Podszczypywanie Lasu Krzyszkowickiego, jednego z najstarszych użytków ekologicznych w województwie. Las stanowi ważną ostoję dla przyrody, rosną tam wiekowe drzewa, po zmroku można natknąć się na jelenie, poza tym lisy, wiele gatunkówptaków i owadów, borsuków, a nawet bobry nad potokiem Malinówka. Dodatkowo tu również las stanowi kluczową osłonę przed zanieczyszczeniem i hałasem z biegnącej tu bardzo blisko autostrady. Jest jednym z ulubionych,
jeśli nie ulubionym miejscem wieliczan na spacery. Zdjęcie, które prezentuje obecny stan można zobaczyć w ofercie umieszczonej na portalu otodom.pl.
Zabudowa Wzgórza Kaim, terenu z pomnikiem z I wojny światowej, upamiętniającego obronę Krakowa, teren, w sprawie którego toczy się postępowanie w sprawie objęcia go ochroną konserwatorską małopolskiego urzędu konserwacji zabytków. Miejsca historycznie ważnego, bogatego przyrodniczo, z lasem stanowiącym ostoję dla zwierząt i ptaków, bufor przed hałasem z torów i zanieczyszczeniem z autostrady, a także stabilizację skarpy osuwiskowej. Pomimo licznych protestów mieszkańców, Wielicka strona wzgórza jest zabudowana. Do planu ogólnego wpłynął wniosek o objęcie pozostałych niezabudowanych działek, które miasto chciało sprzedać w 2024 roku, ochroną przed dalszą zabudową.
To straszne, że gmina nie ma narzędzi, aby takie inwestycje blokować. Urzędnicy rozkładają ręce tłumacząc, że postępują zgodnie ze studium. Czy możemy liczyć na zmiany z nowym planem ogólnym? Mało prawdopodobne, raczej cały czas jedyną szansą na ocalenie chociaż skrawków Wieliczki przed zabetonowaniem będą jak dotychczas, z lepszym bądź gorszy skutkiem, oddolne protesty mieszkańców.
Zdjęcia domów na Wzgórzu Kaim można przejrzeć w artykule umieszczonym na portalu Lubię Kraków.
