Wieliczka gościem festiwalu w Hiszpanii. Polski folklor i historia „białego złota” na wybrzeżu Costa Brava
Choć jedną miejscowość ukształtowało górnictwo, a drugą morze, ich historie łączy sól. Podczas Festa de la Sal w katalońskim l’Escala wielickie tradycje spotkały się ze śródziemnomorskim dziedzictwem rybaków, rzemieślników i handlarzy.
Muzeum Żup Krakowskich Wieliczka wystąpiło w roli gościa specjalnego Festa de la Sal w l’Escala. Program prezentujący polskie dziedzictwo górnicze został zrealizowany we współpracy z Powiatem Wielickim, który był partnerem wydarzenia.
Dalsza część artykułu pod reklamą.
Od rana przy Placeta de l’Ajuntament działały stanowiska przybliżające tradycje związane z pozyskiwaniem i przetwarzaniem soli. Uczestnicy mogli zobaczyć proces jej warzenia w metalowej panwi oraz kruszenia brył dawnymi metodami.
Pokazano także związki pomiędzy rzemiosłami rozwijanymi w Wieliczce i Katalonii. Skręcane podczas pokazu liny powroźnicze, wykorzystywane niegdyś przez wielickich górników, niewiele różniły się od lin służących katalońskim rybakom. Dla najmłodszych przygotowano warsztaty kreatywne, a dodatkową atrakcją były wyścigi nosiczy soli korzystających ze specjalnych wózków.
Sześć specjalistycznych prezentacji
Część naukowa wydarzenia odbyła się w zabytkowym Alfolí de la Sal, dawnym królewskim magazynie soli. Pracownicy Muzeum Żup Krakowskich Wieliczka poprowadzili tam panel obejmujący sześć specjalistycznych prezentacji.
Prelekcje dotyczyły między innymi geologii, historii warzelnictwa oraz projektów międzynarodowych. W spotkaniu uczestniczyli zagraniczni eksperci oraz licznie zgromadzona publiczność.
Historyczny statek przywiózł sól
Jak poinformowało Muzeum Żup Krakowskich Wieliczka, w jednym z najważniejszych punktów wieczornego programu było widowisko zorganizowane na plaży. Dźwięk morskich rogów wykonanych z muszli zapowiedział przybycie historycznego statku z solą.
Do brzegu dopłynął żaglowiec Ange Gardien z Agde – ważąca 22 tony replika jednostki z XVII wieku. Następnie zaprezentowano tradycyjny rozładunek „białego złota”.
Inscenizacja obejmowała również powrót łodzi rybackich, na których odbywała się licytacja ryb. Plaża zmieniła się w rekonstrukcję dawnej osady – handel prowadzono na niewielkich straganach, a ryby przechowywano w beczkach, w których wcześniej trzymano wino.
Pokazano także jeden z ważnych elementów dawnej pracy portowej, czyli naprawianie sieci rybackich przez kobiety. Przypomniano również o przedsiębiorczości miejscowej ludności, która samodzielnie odparowywała wodę morską i aktywnie zajmowała się sprzedażą ryb.
Polacy i Katalończycy we wspólnym korowodzie
Po sprowadzeniu soli na brzeg przed publicznością wystąpił Zespół Pieśni i Tańca Mietniowiacy. Artyści zaprezentowali tradycyjny śpiew, muzykę oraz żywiołowe tańce.
Występ zakończył się wielonarodowym korowodem Farandola, który połączył na ulicach l’Escala świętujących Polaków i Katalończyków.
Kulminacją uroczystości był Rytuał Daru Soli. Dyrektor Muzeum Żup Krakowskich Wieliczka Jan Godłowski oraz starosta wielicki Roman Ptak przekazali gospodarzom monumentalną bryłę wielickiej soli kamiennej. Symboliczny gest podkreślił więź pomiędzy dwiema miejscowościami, których tradycje – mimo geograficznego oddalenia – od wieków kształtowało „białe złoto”.
Źródło: Muzeum Żup Krakowskich Wieliczka
Fot. Dariusz Kołakowski