Ponad 45°C na nasłonecznionej alejce i zaledwie 28,2°C na powierzchni znajdującej się pod koroną drzewa – taką różnicę pokazało badanie przeprowadzone podczas sierpniowego upału. Powiat Wielicki opublikował wyniki pomiarów wykonanych za pomocą kamery termowizyjnej, które obrazują wpływ zieleni i miejskiej zabudowy na temperaturę otoczenia.
Alejka nagrzała się do ponad 45°C
Badanie miejskiej wyspy ciepła przeprowadzono 5 sierpnia 2026 roku, kiedy temperatura powietrza sięgała 38°C. Jego celem było wskazanie obszarów najbardziej narażonych na nadmierne nagrzewanie. W opublikowanym materiale nie podano jednak dokładnej lokalizacji wykonanych pomiarów.
Najwyższe temperatury odnotowano na powierzchniach uszczelnionych i wystawionych na bezpośrednie działanie słońca. Asfalt, beton oraz kostka brukowa pochłaniają ciepło i przyczyniają się do wzrostu temperatury w miejskiej przestrzeni.
Jedna z odkrytych alejek parkowych nagrzała się do 45,2°C. Tymczasem temperatura powierzchni znajdującej się w cieniu drzewa wynosiła 28,2°C. Oznacza to różnicę wynoszącą dokładnie 17°C.
Na obrazach z kamery termowizyjnej nagrzane dachy, ulice, chodniki i betonowe elementy widoczne są w kolorach żółtym, pomarańczowym oraz czerwonym. Korony drzew i zacienione miejsca mają natomiast chłodniejsze, niebieskie lub zielone barwy.
Drzewa działają jak naturalna klimatyzacja
Jak wynika z przedstawionych informacji, obecność drzew może obniżać lokalną temperaturę powietrza o 2–8°C. Szczególnie ważne są dojrzałe okazy, których rozłożyste korony zapewniają cień na dużej powierzchni.
Ich rola nie ogranicza się jednak wyłącznie do ochrony przed słońcem. Drzewa poprawiają strukturę gleby, zwiększają jej zdolność do zatrzymywania wody i pomagają łagodzić skutki suszy. Większy udział zieleni w miejskiej przestrzeni przekłada się tym samym na poprawę komfortu mieszkańców podczas kolejnych fal upałów.
Znaczenie ma również rodzaj wykorzystywanych materiałów. Jasne nawierzchnie odbijają więcej promieniowania słonecznego i nagrzewają się wolniej niż powierzchnie utrzymane w ciemnych kolorach.
Więcej zieleni i rozwiązań zatrzymujących wodę
Wnioski z badania wskazują na potrzebę zwiększania powierzchni terenów zielonych, sadzenia kolejnych drzew oraz rozwoju błękitno-zielonej infrastruktury, która łączy roślinność z rozwiązaniami służącymi zatrzymywaniu i wykorzystywaniu wody.
W zagospodarowaniu przestrzeni miejskiej ważne jest również stosowanie jasnych materiałów odbijających promieniowanie. Takie działania mogą ograniczyć przegrzewanie się miast, zmniejszyć zużycie energii potrzebnej do klimatyzowania budynków oraz poprawić zdrowie i codzienny komfort mieszkańców.
Publikacja Powiatu Wielickiego powstała w ramach projektu LIFE EKOMALOPOLSKA „Wdrażanie Regionalnego Planu Działań dla Klimatu i Energii dla województwa małopolskiego” (LIFE-IP EKOMALOPOLSKA / LIFE19 IPC/PL/000005), dofinansowanego ze środków programu LIFE Unii Europejskiej oraz Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.
